Солтүстік Қазақстан облысының Шаховское ауылында бірнеше апта ішінде 13 мыңнан астам үй құсы қырылды. Ауыл тұрғындары шаруашылықтарына салған ақшасынан айырылды, ал мамандар жаппай қырылудың нақты себебін әлі анықтаған жоқ, деп хабарлайды Sayasatlive.kz.
Шаховское тұрғындары үшін бұл таныс жағдай. Бір жыл бұрын ауылда үй құстары жаппай қырылған болатын, алайда жергілікті мамандар мен тәуелсіз зертхананың қорытындылары әртүрлі болды. Қазір қаздар мен үйректер бірінен соң бірі ауырып жатыр. Қырылған құстарды ауылдан шығарып, мал қорымында жояды. Құстармен бірге адамдар табысынан және қысқы қорынан айырылуда. Абдулсамат Досановтың отбасы бір түнде 60-қа жуық қазынан айырылды.
«Кешкісін қамағанда бәрі қалыпты еді, таңертең 57 бас өліп жатты. 250 тірі қаздан 80 вакцинацияланған қаз қалды. Адамдарда 3 күнде 800, 1000-нан қырылды. Шамамен, ең азы 10 мың, бұл 1 миллион 700», — деді ауыл тұрғыны Абдулсамат Досанов.
Басқа шаруашылықтарда шығын одан да көп болды. Нина Пискунованың 300 қаз балапанынан бірнеше аптада жүзден азы қалды. Отбасы құсты табыс табуды көздеп, қарызға алған.
«Іш өту бар. Салатово-жасыл түсті, тура ашық-ашық түсті, содан басталады. Басы айналып, құлайды. Біз оларды қарызға алдық. Енді біз ақшаны қайтаруымыз керек. Оларға миллион теңге жұмсадық деуге болады. Дәрілер бар, олар арзан емес. — Ал құс тұмауына қарсы вакцина салдыңыз ба? — Салдық, көмектеспейді», — деді Шаховское тұрғыны Нина Пискунова.
Ауыл тұрғындары мал дәрігерлерінен көмек сұрады, алайда оларға әлі тиімді емдеу ұсынылған жоқ. Тұрғындар үй құстарын одан әрі өсіру қауіпсіз бе, соны түсінгісі келеді. «Мал дәрігерлерін шақырдық, олар бәрі өледі, емдеуге келмейді деді. 2 айға дейін иммунитет әлсіз болады, соның салдарынан жаппай қырылу өте көп. Біз шындықты білгіміз келеді, бұл қандай ауру? Құс алу керек пе, жоқ па?» — деді жергілікті тұрғын Николай Фомин. Ресми деректер бойынша, Шаховскоеде 13 мыңнан астам құс қырылды. Мамандар әзірге құс тұмауын растамайды. Бұған дейін ауылда 46 мыңнан астам құсқа вакцина салынған болатын. Ауырған және қырылған құстардан алынған сынамалар Астанаға сараптамаға жіберілді. Зертханалық зерттеу нәтижелері бір апта ішінде күтілуде. Жаппай қырылудың ықтимал себептерінің бірі ретінде мал дәрігерлері құстарды ілеспе құжаттарсыз әкелуді және оларды тығыз жағдайда ұстауды атайды.
«Қырылу факторларының бірі ретінде біз құстарды Башқұртстан Республикасынан әкелді деп есептейміз, мал басына ілеспе құжаттар жоқ. Бұл антисанитарияға, үлкен тығыздыққа әкеледі. Сойған кезде жоғарғы тыныс жолдары таза болды, сондықтан тұмауға ұқсамайды, бірақ пастереллез болуы мүмкін», — деді облыстық ветеринария басқармасының басшысы Жанат Әміржанов.
Бір жыл бұрын Шаховское және көрші Бугровое ауылында құстардың жаппай қырылуы тіркелген болатын. Ол кезде жергілікті мамандар пастереллез диагнозын қойған. Миллиондаған залалдарға ұшыраған кәсіпкерлер Алматыда тәуелсіз зерттеу жүргізді. Зертхана жоғары патогенді құс тұмауын анықтады, алайда жергілікті билік бұл қорытындымен келіспеді. Енді Шаховское тұрғындары мыңдаған үй құстарының өлу себебін анықтауы тиіс сараптама нәтижелерін қайтадан күтуде.
