Еуропа өнеркәсібіне 2026 жылдың соңына дейін қытайлық өндірушілердің бәсекелестігінің күшеюі мен олардың негізгі жеткізу тізбектеріне ықпалының артуына байланысты шамамен 300 мың жұмыс орнын жоғалту қаупі төнуі мүмкін. Бұл туралы еуропалық салалық ұйым Eurometal ескертті, деп хабарлайды Sayasatlive.kz The Guardian-ға сілтеме жасап.
Брюссельде сала өкілдері Еуропалық комиссияның штаб-пәтері алдында символикалық наразылық акциясын өткізуге ниетті. Ғимараттың айналасына еуропалық өңдеу өнеркәсібінің дағдарысын бейнелейтін он табыт әкелінеді. Олардың үстінде «ЕО бәсекеге қабілеттілігі», «өнеркәсіптегі жұмыс орындары» және «еуропалық зауыттар» деген жазулар пайда болады.
Eurometal Брюссель болып жатқан оқиғаның ауқымын бағаламайды деп санайды. Сала өкілдерінің пікірінше, Қытай біртіндеп дайын өнім нарығында ғана емес, сонымен қатар еуропалық өндіріс тізбектерінің ішінде – компоненттер, металдар және химиялық өнімдерді жеткізу арқылы маңызды позицияларды иеленуде. Eurometal президенті Александр Юлиус Пекин әлемдік өнеркәсіп жүйесінің ең маңызды буындарына бақылау орнатуға дәйекті түрде ұмтылып жатқанын айтты.
«Қытай шикізат жеткізушісі болғысы келмейді, ол дайын өнім жеткізушісі болғысы келеді. Олар негізгі жеткізу тізбектерінде болғысы келеді, өйткені олар жеткізу тізбегін бақылағаннан кейін, олар бүкіл құн тізбегіне ие болатынын біледі», – деді Юлиус.
Ұйымның бағалауы бойынша, ЕО мен Қытай арасындағы сауда теңгерімсіздігі еуропалық өнеркәсіп елемей алмайтын ауқымға жетті. Еуроодақпен саудадағы Қытайдың профициті рекордтық мәндерге жеткені айтылады. Брюссель қазірдің өзінде қорғаныс шараларын енгізе бастады. 2024 жылы ЕО қытайлық электромобильдерге қосымша баж салығын белгіледі, ал маусымда шетелдік болат импортына шектеулерді күшейтті. Еурокомиссар Марош Шефчович ЕО мен Қытай арасындағы жыл сайынғы шамамен 360 млрд еуро көлеміндегі сауда теңгерімсіздігін «орнықсыз» деп атаған болатын. Алайда Eurometal бұл қадамдар жеткіліксіз деп санайды. Юлиустың айтуынша, еуропалық өндірушілер болат тарифтеріне, энергияның жоғары бағасына және көмірқышқыл газы шығарындыларына байланысты салықтарға байланысты шығындардың өсуімен бетпе-бет келуде. Бұл ретте еуропалық нарыққа түсетін қытайлық компоненттер әрдайым салыстырмалы жүктемені көтермейді.
«Германия сияқты елдердегі жұмыс орындарының жоғалуына қараңыз. БАҚ пен саясаткерлер салдарды көреді, бірақ олар оларды тудыратын вируспен күреспейді», – деді Eurometal басшысы.
Ұйым ескертеді: егер өндіріс Еуропадан тыс жерлерге кетуді жалғастырса, ЕО зауыттар мен жұмыс орындарын ғана емес, сонымен қатар инвестицияларды, ноу-хауды және ұзақ мерзімді экономикалық орнықтылықты жоғалту қаупіне барады.
«Өндіріс Еуропадан кеткен кезде, Еуропа тек өндірісті ғана емес, сонымен қатар инвестицияларды, ноу-хауды және ұзақ мерзімді экономикалық орнықтылықты жоғалтады», – деп мәлімдеді Eurometal.
Бағалаулар еуропалық өнеркәсіптегі жағдайдың нашарлауы аясында айтылуда. Маусымда жарияланған Еурокомиссияның талдауы энергия тасымалдаушылардың жоғары бағасына және жаһандық бәсекелестікке байланысты 1 миллионнан астам жұмыс орнын жоғалтуға жол береді. Қытай, өз кезегінде, Еуроодақты протекционизмде бірнеше рет айыптап, қытайлық компаниялар мен өнімдерге қатысты шектеулерге қарсы ықтимал жауап шаралары туралы ескертті. Кейінірек тараптар үш айлық сауда бітімі туралы келісіп, қазанда аяқталуы тиіс келіссөздерді бастады.
