Қазақстан Ресейге жеңіл автокөлік экспорттауды іс жүзінде тоқтатты. 2026 жылдың маусым айында жеткізілім көлемі ақшалай мәнде небәрі 72 долларды құрады, мамырда 111,4 мың доллар, ал сәуірде 5,5 млн доллар болған еді, деп хабарлайды Sayasatlive.kz.
Мұндай деректерді Ұлттық статистика бюросы келтіреді. Жеткізілімдер азайды. Жыл басында көрші елге машина экспорты миллиондаған доллармен есептелген: қаңтарда 1 млн доллар, ақпанда 1,5 млн доллар және наурызда да сонша. Сәуірде көрсеткіш 5,5 млн долларға жетіп, содан кейін күрт төмендей бастады. Мамырда ол 111,4 мың долларға, ал маусымда 72 долларға дейін төмендеді.
Нарықта не өзгерді? Факторлардың бірі – Қазақстанға жеңілдікті жағдайлармен әкелінген электромобильдерді ресейліктерге беруге салынған шектеу. Мұндай машиналарды Ресей азаматтарына және онда тұрақты тұратын тұлғаларға беруге болмайды. Шектеу үш жыл бойы қолданылады. Сонымен қатар, 2025 жылдың соңында Ресей Федералдық кеден қызметі Қазақстаннан әкелінген автокөліктер үшін утилизациялық алымды есептеу дұрыстығын тексеруді күшейтті. Оның ішінде қазақстандық өндірістегі Kia, Hyundai және Skoda маркалы машиналар туралы да сөз болды.
Бірқатар жағдайларда иелерінен кедендік төлемдердегі айырмашылықты қосымша төлеу талап етілді. Жауапты утилизациялық алым. Сәуірде Қазақстан Ресей мен Беларусьтен келген автокөліктер үшін утилизациялық алымның жаңа еселіктерін бекітті, ал 8 мамырдан бастап олар күшіне енді. Қозғалтқышы 1–2 л жеңіл автокөлік үшін базалық мөлшерлеме шамамен 216 мың теңгені құрайды. Басқа елдерден келген машиналар үшін 3,5 еселік, ал ресейлік және беларусьтік машиналар үшін 136 еселік қолданылады. Нәтижесінде алым шамамен 29,4 млн теңгеге немесе 63 мың доллардан астам сомаға жетеді. Мұндай қосынды ресейлік жеңіл автокөліктердің көпшілігінің құнынан асып түседі. Жаңа шектеулер мен тексерулер аясында Қазақстаннан Ресейге машина жеткізу айтарлықтай тартымсыз болды.
