Түркия парламенті Күрдістан жұмысшы партиясының (КЖП) мүшелеріне шектеулі амнистияны көздейтін заң жобасын қабылдады, деп хабарлайды Sayasatlive.kz.
Құжат КЖП негізін қалаушы Абдулла Оджалан өз жақтастарын партияны таратып, қаруды тастауға шақырғаннан кейін бір жарым жылға жуық уақыт өткен соң қабылданды.
Бұл заң Анкараның күрдтермен төрт онжылдыққа созылған жанжалды тоқтату жолындағы алғашқы заңнамалық қадамы. Құжатты биліктегі Әділет және даму партиясы, оның Ұлтшыл қозғалыс партиясынан одақтастары және күрдшіл оппозициялық Түркия демократиялық партиясы қолдады. Құжат 12 баптан тұрады және КЖП-ның мыңдаған мүшесін қарусыздандыру мен қайта интеграциялау тәртібін белгілейді.
Атап айтқанда, заңмен кейбір үкімдердің қолданысы мен ағымдағы тергеулер болжамды қылмыстың ауырлығына байланысты бес немесе он жылға тоқтатылады. Егер осындай жеңілдіктер алған адамдар жаңа құқық бұзушылықтар жасамаса, оларға қатысты қылмыстық істер тоқтатылып, бұрын шығарылған үкімдер жойылады. Бұл ретте амнистия қасақана кісі өлтіргені үшін сотталған КЖП мүшелеріне, сондай-ақ 2005 жылға дейін өмір бойы бас бостандығынан айырылғандарға қолданылмайды.
Бұл Абдулла Оджалан мен КЖП-ның басқа да жоғары лауазымды мүшелеріне қатысты. Алайда, заң күрдтердің саяси және мәдени құқықтарын кеңейту, елдің терроризмге қарсы заңнамасын өзгерту немесе 1999 жылдан бері Имралы аралында қамауда отырған Абдулла Оджаланның мәртебесімен байланысты кеңірек мәселелерді шешпейді. 1993 жылдан бастап КЖП Түркия құрамында ұлттық-аумақтық автономия құру үшін күрес жүргізді. Түркия мен КЖП арасындағы жанжал басталғалы бері 40 мыңға жуық адам қаза тапты.
Партия Түркия, АҚШ, ЕО және Ұлыбританияда террористік ұйымдар тізіміне енгізілген. 2013 жылы Абдулла Оджалан КЖП атынан атысты тоқтату туралы жариялады, және тараптар келіссөздерді бастап, «Долмабахче консенсусы» деп аталатын бейбіт реттеудің жалпы қағидаттарын әзірледі. 2015 жылы Оджалан қарулы күрестен бас тартуға шақырды, бірақ Түркия президенті Режеп Тайип Ердоған келіссөздерден шығып, бұл жаңа қақтығыстарға әкелді. 2024 жылдың қазан айында Ұлтшыл қозғалыс партиясының лидері Девлет Бахчели КЖП-ны қарусыздандыруды көздейтін үкіметтік бастама туралы жариялады. Түркия үкіметі күрдшіл Демократиялық партия арқылы Оджаланмен жаңа келіссөздерді бастады.
2025 жылдың ақпан айында КЖП негізін қалаушы өз жақтастарын партияны таратуға шақырды. Осыдан кейін, 2025 жылдың мамыр айында КЖП қарулы күресті тоқтатып, таратылғанын жариялады.
