Freedom Finance Insurance сақтандыру компаниясының басқарма төрағасы Азамат Керімбаев Space Days халықаралық форумында табиғи апаттардан міндетті тұрғын үй сақтандыруын, сондай-ақ бизнесті зияннан сақтандыруды енгізу идеясы туралы мәлімдеді, деп хабарлайды Sayasatlive.kz.
Тиісті ұсыныстар тамыз айының соңында белгілі болды. Керімбаевтың айтуынша, міндетті сақтандыруды енгізбес бұрын, жылжымайтын мүлік объектілерінің нақты жағдайын бағалау қажет. Қазақстанда 7,5 миллионнан астам жеке жылжымайтын мүлік объектісі бар, олардан басқа мемлекеттік инфрақұрылымдық объектілер де бар.
«Пәтерлер мен жеке үйлердің 60%-дан астамы, айталық, сақтандыру компаниялары оларды сақтандыруға дайын талаптарға сәйкес келмейді», – деп атап өтті сарапшы.
Басты себептердің бірі – құрылыс материалы. Елдегі үйлердің едәуір бөлігі тастан немесе құйматастан емес, саздан (саман құрылыстары) салынған, бұл оларды сақтандырушылардың мүдделерінен бірден тыс қалдырады. Тағы бір мәселе – инженерлік инфрақұрылымның жағдайы. Қазақстандағы үйлердің жартысынан көбі магистральдық газға қосылмаған және газ баллондарымен немесе көмірмен жылытылады, бұл өрт қауіптілігін айтарлықтай арттырады. Керімбаевтың бағалауынша, жергілікті жерлерде өрт қауіпсіздігі нормалары да әрдайым сақтала бермейді. Осыған байланысты сақтандыру компаниялары мұндай тәуекелдерді қабылдауға құлықсыз, ал клиент осындай сақтандыруға жүгінген жағдайда, оның құны өте жоғары болып шығады.
Керімбаев тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы инфрақұрылымының сапасы төмен болған кезде жылжымайтын мүлікті міндетті сақтандыруды енгізу уақытсыз қадам болып көрінетінін атап өтті. Міндетті сақтандыру механизмі үй иелері мүлікті сақтандыруға, ал сақтандыру компаниялары тәуекелдерді сақтандыруға қабылдауға міндетті екенін болжайды. Бұл ретте мұндай жағдайларда тарифтерді, әдетте, мемлекет белгілейді. Сарапшының пікірінше, мемлекет реттейтін тарифтер халық үшін қолжетімді болуы мүмкін, бірақ болашақтағы нақты шығындарды жабу үшін жеткіліксіз болып шығуы мүмкін. Тариф қалыптастыру және сақтандыру шарттары мәселелері, оның айтуынша, әлі де пысықтау сатысында, сондықтан полистің нақты құны туралы айтуға әлі ерте. Керімбаев сондай-ақ мүлік пен тұрғын үйді толық сақтандырудың орташа тарифі (тек алғашқы уақыттағы компенсация емес) тұрғын үй құнының шамамен 0,2%-дан 0,3%-ға дейін болуы керек деп санайды.
Бұл ретте сарапшы маңызды шартқа назар аударды: жылжымайтын мүлік құны иесінің ерікті түрде мәлімдеуімен емес, тәуелсіз бағалаумен расталуы керек. Бұл сақтандыру жағдайын реттеу кезінде сақтандыру компаниясы мен клиент арасындағы дауларды болдырмауға мүмкіндік береді, өйткені төлем мөлшері объектінің нақты және объективті бағалауына негізделеді.
