Орталық Азия компаниялары жасанды интеллектті бизнеске енгізудің орташа әлемдік қарқынынан озып тұр. KPMG зерттеуіне сәйкес, аймақта жасанды интеллект жиі өнеркәсіптік пайдалануға жеткізіліп, бірден бірнеше бизнес-процесте қолданылады, деп хабарлайды Sayasatlive.kz.
Зерттеу деректері бойынша, Орталық Азия мен Кавказдағы компаниялардың 53%-ы жасанды интеллектті өнеркәсіптік ауқымда қолданып, бірнеше қолдану сценарийінен өлшенетін нәтиже алуда. Әлем бойынша бұл көрсеткіш орташа есеппен 24%-ды құрайды. KPMG есебі үшін 27 елдегі 2,5 мыңнан астам технологиялық бағыттардың басшыларына сауалнама жүргізді. Зерттеуге Орталық Азиядан 32 респондент және Кавказдан 40 респондент қатысты. Бұл ретте сарапшылар аймақтағы компаниялардың бір бөлігі өнеркәсіптік енгізу ұғымын тым кең түсіндіруі мүмкін екенін хабарлайды.
«Біздің аймақта респонденттер өз жауаптарына мәтіндік және дауыстық боттар сияқты фрагменттік жағдайларды да қосқан деп болжаймыз», — деді KPMG Caucasus and Central Asia технологиялар практикасының әріптесі және жетекшісі Константин Аушев.
Осыған қарамастан, Орталық Азияда жасанды интеллектті ауқымды пайдалану мысалдары бар. Жасанды интеллект Қазақстанда қалай енгізілуде. Қазақстандағы ең көрнекті мысалдардың бірі — «Қазақтелеком». 2025 жылдың ортасынан бастап компания жасанды интеллектті байланыс орталықтарына, клиенттерге қызмет көрсетуге, сатып алуларға, HR-ға, қаржыға, құжаттармен жұмыс істеуге және еңбекті қорғауға енгізуде.
Компанияда аралас модель жұмыс істейді: орталық пәрмен платформаларға, қауіпсіздікке және күрделі өнімдерге жауап береді, ал қарапайым шешімдерді қызметкерлер өз бетінше жинай алады.
«Ұсақ міндеттер үшін біз агенттерді құру платформасын қолданамыз», — деп хабарлады «Қазақтелекомның» жасанды интеллект жөніндегі директоры Ержан Ассанов.
Қызметкерлер бағдарламалау дағдыларынсыз міндетті сипаттап, жұмыс материалдарын жүктеп, өздерінің цифрлық көмекшісін жасай алады. Жасанды интеллектті Eurasian Resources Group құрамына кіретін Business & Technology Services те белсенді түрде енгізуде. Компания тау-кен объектілеріндегі жабдықтарды бақылау үшін компьютерлік көруді және геологиялық деректерді талдау үшін жасанды интеллектті пайдаланады. Неліктен Орталық Азия жасанды интеллектті жылдам енгізуде. Жылдам өсудің бір себебі ретінде сарапшылар аймақ компанияларының эксперименттерге бейімділігін атайды. KPMG деректері бойынша, Орталық Азия мен Кавказ компанияларының 44%-ы жасанды интеллектке қатысты проактивті және эксперименттік тәсілді қолданады. Әлем бойынша орташа есеппен компаниялардың тек 21%-ы осылай жұмыс істейді. Компаниялар үнемі пилоттық жобаларды іске қосып, оларды нақты бизнес-процестерге масштабтауға болатынын тез тексереді.
Мысалы, BTS-те классикалық жасанды интеллектке — машиналық оқыту мен компьютерлік көруге негізделген жобалардың шамамен 80%-ы өнеркәсіптік енгізуге жетеді. Генеративті жасанды интеллект үшін бұл көрсеткіш әзірге шамамен 10%-ды құрайды. «Қазақтелекомда» жаңа жасанды интеллект шешімдері іс жүзінде ай сайын тексеріледі.
«Біз эксперименттерді ертерек бастап, оларды нақты міндеттерде жылдам тексереміз», — деп атап өтті Ассанов.
Тағы бір артықшылық ретінде сарапшылар Орталық Азиядағы бизнесті цифрландырудың жоғары деңгейін атайды. Көптеген ірі компаниялар қажетті инфрақұрылымға ие, сондықтан оларға жасанды интеллектті қолданыстағы жүйелер мен деректерге қосу оңайырақ. Жылдам енгізеді, бірақ стратегиясы барлығында бірдей емес. Енгізудің жоғары қарқынына қарамастан, аймақ компаниялары жасанды интеллектпен жұмыс істеудің бірыңғай стратегиясын қалыптастыру бойынша әлемдік деңгейден қалып отыр. Орталық Азия мен Кавказ компанияларының тек 34%-ы ғана бизнес-мақсаттармен байланысты толыққанды жасанды интеллект стратегиясы бар екенін хабарлады. Әлемде бұл көрсеткіш 76%-ға жетеді. Басқарудағы ажырау одан да айқын: жасанды интеллектті бақылау мен реттеудің бірыңғай жүйесі аймақ компанияларының тек 25%-ында ғана бар, әлем бойынша орташа есеппен 69%-ды құрайды. Аушевтің айтуынша, бұл нарықтың басты парадокстарының бірі: компаниялар жасанды интеллект шешімдерін белсенді түрде іске қосады, бірақ оларды пайдалану қағидалары мен тиімділігін бағалау тәсілдерін алдын ала сирек анықтайды. Сарапшылар Орталық Азия бизнесі үшін келесі кезең көптеген эксперименттерден жүйелі енгізуге — түсінікті қағидалармен, шығындарды бағалаумен және өзін-өзі ақтауды есептеумен өту болады деп санайды.
Мұндай процесс мемлекеттік деңгейде де басталып жатыр. Атап айтқанда, Қазақстан жасанды интеллект және цифрлық экономика саласында неғұрлым формальды қағидаларды біртіндеп енгізуде.
