Шығыс Қазақстан тұрғыны алаяқтық ісі бойынша сотталды, оның құрбаны бағалы металдардың заңсыз айналымы ісіндегі фигуранттардың бірінің ағасы болды. Қылмыстық қудалауды тоқтату сылтауымен қаскүнемдер жәбірленушіден 240 миллион теңгеге жуық ақшаны алдап алған, деп хабарлайды Sayasatlive.kz.
Сот материалдарынан белгілі болғандай, 2025 жылдың көктемінде сотталғандардың бірі тергеу изоляторында отырған танысынан өнеркәсіп кәсіпорны аумағынан алтын концентратты ұрлау схемасының болжамды ұйымдастырушысының туыстарының қолында ірі ақша қаражаты бар екенін білген. Осыдан кейін ол ірі сыйақы үшін бұлтартпау шарасын өзгертуге және қылмыстық істі тоқтатуға қол жеткізе алатынын айтқан.
Алдымен жәбірленушіні құқық қорғау органдарының жоғары лауазымды қызметкерлеріне арналған 138 миллион теңгені беруге көндірген. Ақшаны бөліктермен такси жүргізушілері мен делдалдар арқылы алған, оларға тек қолма-қол ақша салынған пакеттерді алу орны хабарланған. Кейін ер адам алдауды сезіп, ақшаны қайтаруды талап еткен. Тергеу нұсқасы бойынша, кейін схемаға тағы екі сыбайлас қосылған. Олардың бірі №73 мекемеге заңсыз кіріп, қамауға алынған адаммен кездесіп, оны қажетті байланыстары бар екеніне және «мәселені шеше алатынына» сендірген.
Осыдан кейін ол айыпталушының ағасынан 100 мың АҚШ долларын талап еткен. Наурыз айының соңында жәбірленуші оған 80 мың доллар және тағы 10 миллион теңге, ал сәуірде тағы 100 мың доллар берген. Бұл эпизод бойынша жалпы зиян 100 миллион теңгеден асты. Сотталушылар кінәсін мойындамағанына қарамастан, сот ұсынылған дәлелдемелерді жеткілікті деп таныды. Жәбірленуші ақшаны ағасының қылмыстық қудалауын тоқтатуға үміттеніп бергенін, алайда уәде етілген әрекеттердің ешқайсысы орындалмағанын түсіндірді. Бас фигурант аса ірі мөлшерде жасалған алаяқтық үшін кінәлі деп танылды.
Қауіпті рецидивті ескере отырып, ол максималды қауіпсіздік мекемесінде сегіз жылға бас бостандығынан айырылды. Екінші сотталған адам орташа қауіпсіздік мекемесінде жазасын өтеумен алты жыл сегіз айға бас бостандығынан айырылды. Тағы бір фигурантқа алты жыл бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалды, алайда кәмелетке толмаған баласының болуына байланысты жазаны орындау бес жылға кейінге қалдырылды. Жәбірленушінің азаматтық талап арызын сот ішінара қанағаттандырды. Сотталғандардан 101,7 миллион теңге материалдық зиянды, сондай-ақ өкілге жұмсалған шығындарды солидарлық тәртіппен өндіріп алу туралы қаулы шығарылды. Бұдан басқа, сот ішкі істер министрінің атына жеке қаулы шығарды.
Құжатта №73 мекеме бастығының сотталғандардың бірінің қылмыстық іс бойынша қамауда отырған фигурантқа қажетті құжаттарды ресімдемей және келуді тіркемей заңсыз өтуіне жол бергені көрсетілген. Сондай-ақ сот құқық қорғау органдарының жекелеген қызметкерлері тарапынан ықтимал сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің бар екенін көрсететін мән-жайлар туралы ақпаратты жеткізуді қаулы етті.
Сотталған әйел одан қылмыстық іс бойынша «куәгер» статусын беру үшін ақша талап еткенін хабарлады. Үкім әлі заңды күшіне енген жоқ. Бұл оқиғаның орталығында өнеркәсіп кәсіпорны аумағынан алтын концентратты ұрлау схемасының болжамды ұйымдастырушысы болды. Тергеу нұсқасы бойынша, мыс концентраты түріндегі алтын Қазақстаннан Ресейге шығарылған бағалы металдардың заңсыз айналымы туралы іс қазір апелляциялық инстанцияда қаралуда.
